Wannabe smalabaka

Einn af þjóðarréttum Breta er "Shepherds pie" eða Smalabaka. Þetta er eins og Lasagne á Ítalíu, hver fjölskylda með sína úfærslu og enginn sem gerir bökuna jafn vel og amma :) En í raun er þetta bara einfaldur og góður hakkréttur í eldföstu móti með kartöflumús ofan á, bakað í ofni... svona næstum því ;)
Þar sem við borðum ekkert gríðarlegt magn af kartöflum og heimilisfaðirinn bara alls ekki þá notum við sætar kartöflur í staðinn. Sætar kartöflur eru mun næringarríkari en venjulegar kartöflur. Stútfullar af vítamínum eins og A vítamíni, C vítamíni og Beta Karótíni. Þær innihalda góð kolvetni og geta hjálpað til við að halda blóðsykrinum í skefjum og því góðar fyrir fólk með sykursýki 2 og einni nammigrísi ;) Og svo eru þær svo dásamlega góðar! Ég nota líka tómata í kjötið en það er ekki í hefðbundinni uppskrift af bökunni.

Í lokin fannst mér svo auðvitað tilvalið að nota eigin uppskeru til að skreyta og bragðbæta réttinn. Það er ekki í uppskriftinni en ég gat ekki beðið eftir að nota fyrstu kryddjurtina sem var tilbúin til átu. Þetta er Basil Minette. Minna en hefðbundið Basil, ótrúlega fallegt í potti, ilmar dásamlega og bragðast eins og venjulegt Basil. Ég get ekki beðið eftir því að fara að nota allar kryddjurtinar mínar sem eru svo flottar í stofuglugganum mínum!

 Basil Minette, töluvert minna og fallegra en þetta hefðbunda

Uppskriftin er fyrir 4

olía til steikingar
500 gr. nautahakk
2-3 hvítlauksrif
1 stór gulrót eða 2 minni
1 frekar stór laukur laukur
2 stilkar sellerí
annað grænmeti að vild, t.d. frosnar grænar baunir, sveppir, brokkolí....
1 dós hakkaðir tómatar
skvetta af Worcestershire sauce

Þessi klassíska Worcestershire sósa!

salt og pipar
1 lárviðarlauf
1 stilkur ferskt rósmarín

2 meðalstórar sætar kartöflur
smá salt og pipar
1/2 dós kotasæla

Brúnið hakkið í olíu í góðum potti sem hægt er að loka, kryddið með salti og pipar. Bætið smátt söxuðu grænmetinu út í og steikið áfram stutta stund. Ef notaðar eru frosnar baunir eru þær ekki steiktar með öðru grænmeti heldur settar út í í restina. Bætið tómötunum út í, kryddið með salti og pipar og vænni skvettu af Worcestershire sauce smátt söxuðu rósmarín og einu lárviðarlaufi. Látið malla í að minnsta kosti 30 mínútur, helst í klukkutíma til að kjötið nái að taka allt bragðið í sig. Ef þið eigið opna rauðvínsflösku er tilvalið að setja smávegis af því út í :) Smakkið til með salti og pipar og Worcestershire sósu. Ef ekki næst að láta sósuna malla er hægt að setja smá nautakraft (tening) út í til að fá kraftinn í bragðið.

Skrælið sætu kartöflurnar, skerið í bita og sjóðið í söltu vatni þar til mjúkar. Stappið með kartöflustappara eða töfrasprota. Kryddið með smá salti og pipar og bætið kotasælunni út í (má sleppa henni og setja smjör eða rjómaost í staðinn).  Ef ykkur finnst kartöflustappan og þykk má setja smá af vatninu sem þær voru soðnar í út í. Setjið kjötið í eldfast mót, smyrjið kartöflustöppunni ofan á og bakið í 200° heitum ofni þar til kartöflurnar eru farnar að brúnast örlítið og sósan bubblar með fram hliðunum...! 15-20 mínútur er um það bil tíminn. Ef þið eruð óþolinmóð má alveg smella þessu undir grillið í styttri tíma.
Með þessu er svo best að hafa einfalt salat og jafnvel gott brauð :)

Leyfum börnunum að hjálpa til

Ef þið spyrjið Kristófer þriggja ára hvað hann sé þá svarar hann undantekningalaust BAKARADRENGUR! Hann elskar að baka, á svuntu og hatt, kökukefli og sleif og vaknar á morgnana og biður um að fá að baka eða horfa á kökuskreytingamyndbönd á youtube. Hann á það til að sofna með kökukeflið í fanginu! Þessi litli snáði sem elskar Bósa Ljósár og geislasverð á sér aðra og mýkri hlið... uppáhalds liturinn bleikur og veit ekkert skemmtilegra en bakstur með mömmu sinni :) Algjörlega frábært og dásamlega krúttlegt! Mömmunni þykir þetta að sjálfsögðu ekki leiðinlegt og sér fyrir sér gott líf í ellinni þegar sonurinn eldar og bakar fyrir foreldrana :)
Á föstudögum er nánast alltaf pizza og hefur verið í 7-8 ár hjá okkur og alltaf jafn gott að fá hana. Þetta er fljótgert, öllum þykir þetta gott og hægt að setja hvað sem er ofan á. Stundum gerum við hefðbundna hvíta gerpizzu en oftast er það speltið og gerlaust sem er málið. Það er bæði betra á bragðið að okkar mati og svo miklu miklu einfaldara, ekkert að hefast og ekkert vesen, bara blanda, rúlla og baka :)
Hér er Kristófer að baka föstudagspizzuna þessa vikuna, ótrúlegir hæfileikar sem drengurinn sýnir :)

Uppskrift af deiginu, dugar á eina venjulega bökunarplötu

250 gr. spelt, gróft eða fínt eða blanda af báðu. Við notum ca. 70% gróft og 30% fínt
1/2 tsk. salt (Maldon eða Himalaya)
3 tsk. vínsteinslyftiduft (má nota venjulegt)
3 msk. góð ólífuolía eða bráðin kókosolía
125 ml. heitt vatn (ekki volgt)

Þurrefnum blandað saman, því næst olíunni og svo vatninu. Hnoðað og rúllað út. Forbakað í 210° heitum ofni í 3-4 mínútur. Tekið út og röku stykki smellt ofan á í smá stund til að botninn verði ekki að tvíböku! Sósa, ostur og álegg ofan á, aftur inn í ofninn í 12-14 mínútur á sama hita og voila, pizzan er tilbúin :)

Osso buco

Osso buco er klassískur ítalskur réttur og gróflega þýðir hann hola í beininu.... Hann er ýmist eldaður úr nautakjöti eða kálfakjöti, ég notaði naut. Þegar kjötið er eldað bráðnar mergurinn innan úr beininu og þá myndast holan. Þetta er súper einfalt, ekki mörg hráefni og kjötið er á fínu verði. En þetta tekur frekar langan tíma að elda svo byrjið snemma að deginum og gleymið þessu svo þar til finna þarf til meðlæti og fá sér að snæða.

Svona lítur kjötið út, stór og góð sneið 

Uppskriftin er fyrir 2 svanga en mjög auðvelt að breyta henni, bara auka aðeins allt hráefnið nema kannski kjúklingsoðið.

2 sneiðar Osso buco

salt og pipar

olía til steikinga

2 gulrætur

1 lítill laukur

2 stilkar sellerí

5 hvítlauksrif

1 stilkur rósmarín, smátt saxað

2-3 stilkar timjan, laufin týnd af stilknum

1 lárviðarlauf

1 dós heilir tómatar

1/2 glas hvítvín

1/2 lítri kjúklingasoð

Hitið olíu í stórum potti og brúnið kjötið á báðum hliðum. Kryddið með salti og pipar. Takið kjötið úr pottinum og steikið grænmetið í 3-5 mínútur. Bætið þá kjötinu aftur útí og hvítíninu. Leyfið víninu að sjóða aðeins niður og bætið svo við restinni af hráefninu. Setjið lokið á og látið malla annað hvort á vægum hita á eldavélinni eða setjið pottinn inn í 180-200° heitan ofn í um það bil 2 klukkustundir eða þar til kjötið er orðið svo meirt að það hreinlega dettur a beininu. Smakkið til með salti og pipar. 

Á Ítalíu eða hefðin að bera fram með þessu risotto eða jafnvel polentu en við vorum með Quinoa fræ og það passar mjög vel saman. Quinoa fræin eru líka svo holl eins og ég skrifaði um fyrir stuttu síðan.

Svo dugir ekkert annað en gott ítalskt rauðvín eins og þetta með svona kraftmiklum rétti!

Austurlenskur kjúklingur

Eftir súkkulaðiát páskanna er tilvalið að fá sér eitthvað aðeins léttara og vona að buxnastrengurinn víkki aftur smátt og smátt.... :)
Ég er svo heppin að eiga tengdamóður sem er algjör snillingur í eldhúsinu og ég fékk svo góðan kjúklingarétt hjá henni þegar ég skellti mér í húsmæðraorlof til hennar fyrr í vetur. Ég reyndi svo að herma og gera eitthvað svipað og þetta er útkoman. Hann er ekki alveg eins en mjög góður engu að síður. Hægt er að stjórna "hitanum" með því að setja meira eða minna af chilli-inu, og hann er góður bæði mildur og sterkur.

Rétturinn er fyrir ca. 4

1 heill kjúklingur bútaður niður eða sambærilegt magn af kjúklingabitum
salt og pipar
olía til steikinga (ég nota kókosolíu)

Brúna kjúklingabitana á heitri pönnu og krydda með salti og pipar. Takið kjúklinginn af og raðið í eldfast mót sem má fara í ofn.

Setjið eftirfarandi hráefni í matvinnsluvél eða blandara og maukið vel:
2 stilkar sítrónugras
góður bútur af engifer
1/2-1 rautt chilli
2 msk. fiskisósa
4 msk. soyja sósa
3 hvítlauksrif
safi og börkur af 1 lime
1 tómatur
1 lítill rauðlaukur

Hellið þessu svo á pönnuna sem kjúklingurinn var steiktur á (ekki skola á milli) og látið malla stutta stund, ca. 5 mínútur á vægum hita.
Hellið einni dós af kókosmjólk út í, smakkið til með soyja og fiskisósu og lime safa ef þarf. Hellið þessu yfir kjúklinginn og smellið öllu í 180-200° heitan ofn í ca. 20 mínútur eða þar til sósan hefur soðið svolítið niður og kjúklingurinn orðinn safaríkur og góður. Stáið handfylli af fersku kóriander yfir. (steinselja sleppur í neyð) Berið þetta fram með hrísgrjónum (cous cous, bygg eða quinoa er líka snilld með þessu) og salati. Það er líka rosa gott að hafa góð chutney eða eitthvað slíkt með. Ef ykkur finnst þetta ekki nóg sósa er hægt að auka magnið af flestum hráefnum, 1 tómatur í viðbót eða eitthvað í þá áttina.

Kalkúnabringa í sparifötum

Þetta er rosalega góð spari uppskrift og tilvalin á Páskunum. Margir mikla fyrir sér að elda heilan kalkún og ég er þar alveg sammála. Svo finnst mér heill kalkúnn ekki endilega svo góður.... finnst gamli góði kjúllinn jafnvel bara betri. En þessi uppskrift er upphaflega frá Jamie Oliver eins og svo margar aðrar sem ég geri en ég breytti henni aðeins og aðlagaði að mínum þörfum og bragðlaukum :) Myndin er hins vegar stolin frá Jamie vegna þess að þegar fattaðist að taka mynd af steikinni þá leit hún ekki alveg eins vel út og þessi....

Takið ykkur tíma, þetta er sparimatur og hann tekur alltaf smá stund í undirbúningi og allt í lagi að leyfa sér svoleiðis um hátíðarnar :)

Uppskriftin passar fyrir eina stóra kalkúnabringu sem myndi duga fyrir 6 fullorðna hugsa ég.

Safi og rifinn börkur af tveimur mandarínum (má nota appelsínu)

4 negulnaglar

2 kanilstangir

1 góð matskeið sykur

225 gr. þurrkuð trönuber

1 kalkúnabringa

Salt og pipar

ólífuolía

½ búnt Timjan (má vera þurrkað)

Börkur af einni sítrónu

1 pakki smjördeig (ég keypti eitthvað íslenskt sem var búið að fletja smá út, frosið)

1 egg pískað með smá mjólk

2 rósmarín greinar

25 gr. þurrkaðir sveppir

8 sneiðar bacon, saxaðar

½ búnt Timjan (má vera þurrkað)

6 hvítlauksrif, kramin

10 salvíulauf

2 stórir laukar, fínt saxaðir (ég nota rauðlauk)

2 öskjur sveppir, saxaðir

Smá hvítvín, bara rétt til að losa maukið

20 gr. smjör

Hitið ofninn í 180. Setjið mandarínusafa og börk, kanilstangir, negulnagla og sykur í pott og látið malla við vægan hita í 3-4 mínútur og takið síðan negulnaglana og kanilstangirnar úr. Bætið trönuberjunum út í og látið malla þar til berin eru farin að draga í sig vökvann. Slökkvið þá undir og leyfið þessu að kólna. Maukið þetta lítillega í matvinnsluvél eða með töfrasprota, mér finnst töfrasprotinn betri því þá getur maður haft þetta aðeins grófara.

Skerið eftir endilangri bringunni þannig að hún verði eins og fiðrildi, s.s. eins og þið séuð að skera í pylsubrauð (vona að ég sé að gera mig skiljanlega) Saltið og piprið og setjið smá ólífuolíu líka. Smyrjið trönuberjamaukinu á bringuna og helmingnum af timjaninu. Lokið bringunni aftur. Það er hægt að setja tannstöngla eða eitthvað þess háttar til að loka en mér fannst það óþarfi, það lak ekkert út fyrir. Kryddið bringuna að utanverðu með salti og pipar og rifinum sítrónuberki og restinni af timjaninu (ath. það kemur tvisvar í uppskriftinni, ½ búnt í hvort skipti, þetta er fyrra búntið). Hellið smá ólífuolíu yfir, setjið inn í ofn á 180° í ca. klukkutíma.

Leggið sveppina í bleyti (eftir leiðbeiningum á pakka). Steikið bacon og timjan (þetta er seinna búntið) í smá olíu á pönnu á miðlungs hita í 5-10 mínútur eða þar til baconið hefur tekið smá lit. Takið af pönnunni. Bætið hvítlauknum, salvíunni, lauknum og sveppunum á pönnuna og steikið í 15-20 mínútur. Hellið smá slurk af hvítvíni (hálft glas kannski, má líka vera vatn) og látið það sjóða niður. Hrærið smjörið saman við og smakkið til með salti og pipar en farið varlega í saltið, baconið og smjörið er salt og svo er líka salt á kjötinu. Maukið gróflega með töfrasprota eða matvinnsluvél. Látið kólna.

Þegar bringan er elduð og hefur kólnað aðeins þarf að setja þetta allt saman. Fletjið út deigið í tvennu lagi (oftast eru 2 plötur í pökkunum). Þetta má ekki vera of þunnt svo það rifni ekki en vera nógu stórt til að það nái utan um kjötið og hægt að pakka því vel inn. Smyrjið sveppamaukinu á annan hlutann af deiginu. Leggið bringuna þar ofan á og meira sveppamauk ofan á. Skiljið smá eftir af maukinu fyrir sósuna. Pakkið bringunni vel inn og kremjið samskeytin svo það leki örugglega ekkert út fyrir. Það er líka gott að rúlla upp á samskeytin. Það er allt í lagi þó það sé svolítið mikið deig, það er rosa gott að borða það með! Penslið með eggja-mjólkurblöndunni og bakið í ofninum í ca. 50 mínútur eða þar til deigið er orðið gullið og fallegt. Hafið á neðstu hillunni í ofninum svo toppurinn brenni ekki. Þegar ca. 20 mínútur eru eftir penslið með smá olíu og stráið rósmarín yfir. Látið standa í 10 mínútur áður en þið skerið í það. Þá helst allur safinn inní og þetta verður djúsí steik :)

Hitið restina af sveppamaukinu, bætið við góðu kalkúnasoði og smá rjóma til að gera sósuna. Smakkið til með soði, salti og pipar.

Hollusta í hverjum bita

Kjúklingur, grænmeti og quinoa fræ... dásamlegt! Þessi uppskrift er svo holl og svo góð. Kjúklingurinn og grænmetið eldað í einum stórum svörtum potti, þessum týpíska sem er til á svo mörgum heimilum. Ef hann er ekki til er það bara stórt eldfast mót sem tekur heilan kjúkling og fullt af grænmeti og hægt er að loka. Grænmetið er svo maukað eins og kartöflumús.

Ég nota oft quinoa fræ í staðinn fyrir hrísgrjón og planið er að nota þau ennþá meira. Allir fjölskyldumeðlimir eru hrifnir af þeim því það er ótrúlega gaman að borða þau út af skemmtilegri áferð sem þau hafa. Quinoa fræ eru SÚPER HOLL! Þau eru glúteinlaus og því tilvalin fyrir þá fjöldamörgu sem vilja forðast glútein. Þau eru samt sem áður trefjarík sem er frábært fyrir meltinguna. Þau innihalda heilmikið af omega-3 sem er okkur svo lífsnauðsynleg. Þau innihalda mjög hátt hlutfall af próteini sem er eitthvað sem íþróttamenn sérstaklega þurfa á að halda og miklu betra að fá góð prótein úr mat en dufti.... þau eru járnrík og innihalda fleiri vítamín einnig. Þau hafa lágan glycemic stuðul sem er frábært því það hjálpar til við að halda blóðsykrinum í skefjum. Það tekur styttri tíma að elda quinoa fræ en hýðishrísgrjón sem er mikill kostur því ég gleymi alltaf að setja upp hrísgrjónin og fatta það þegar 10 mínútur eru í mat.... það tekur ekki nema korter að sjóða heil, falleg, holl og góð quinoa fræ.

Engin fyrirmæli um hversu marga þessi uppskrift er fyrir. Hjá okkur dugir einn kjúklingur fyrir okkur 4 (Daði minn er duglegur að borða) og alltaf smá afgangur fyrir einn að taka með í nesti eða búa til pasta eða salat daginn eftir. Þið vitið líklega best hvað kjúklingurinn er fyrir marga á ykkar heimili og grænmetismagnið er svo bara smekksatriði.

1 heill kjúklingur
Grænmeti eftir smekk t.d. laukur, kartöflur, sætar kartöflur, gulrætur, brokkolí, hvítlaukur
1 sítróna
Salt og pipar
ólífuolía
Grænmetissoð

Hitið ofninn í 200°. Skerið grænmetið í frekar stóra bita og hafið hvítlauksrifin heil, raðið þessu í botninn á fatinu. Hellið smá ólífuolíu yfir og kryddið með salti og pipar. Skerið sítrónuna í tvennt, kreystið safann úr helmingnum yfir kjúklinginn og kryddið hann með salti og pipar. Setjið báða helmingana af sítrónunni með grænmetinu. Smellið loki á fatið og inn í ofn í ca. klukkutíma eða þar til kjúklingurinn er tilbúinn. Þegar ca. korter er eftir af eldunartímanum takið grænmetið úr fatinu og setjið kjúklinginn aftur inn í ofninn til að fá smá brúna skorpu á hann. Maukið grænmetið í matvinnsluvél eða með töfrasprota og bætið góðu grænmetissoði út í. Mér finnst best að hafa áferðina svipaða og á kartöflumús. Smakkið til með salti og pipar og kreystið safann af bökuðu sítrónunni út í líka. Berið þetta svo fram með quinoa fræjunum. Dásamlega hollt og gott :)

STEIK

Þegar við leyfum okkur þann munað að kaupa fínt nautakjöt förum við yfirleitt einföldu leiðina, salt, pipar og kannski smá hvít truffluolía. En í þetta sinn vorum við aðeins djarfari og það virkaði svona líka vel! Kjötið heppnaðist fullkomlega og ekkert meira um það að segja.... :)
Dálítið erfitt að segja til með magnið, svo rosalega misjafnt hvað fólk borðar mikið, og hversu mikið meðlæti er með. Daði minn er alltaf að stækka og hann borðar MIKIÐ kjöt! Ég var með 600 gr. steik og það var smá afgangur, s.s. Daði hefur borðað ca. 400 gr. og ég kannski 150 gr. Venjulega er miðað við 200-250 gr. af hreinu kjöti á mann.

Uppskriftin miðast við 600 gr. af kjöti

600 gr. nautalund
Marinering:
2 msk. kornasinnep (Dijon)
4 msk. sojasósa
1 hvítlauksrif, heill en kraminn vel með hnífi
1 tsk. chilliolía eða smá saxað ferskt chilli
1 msk. ólífuolía

Blandið saman öllu sem á að fara í marineringuna og þægilegast er að nota zip loc poka. Setjið kjötið í pokann og látið marinerast í a.m.k. klukkutíma, jafnvel yfir nótt.
Steikið kjötið á heitri pönnu í 2-3 mínútur á hvorri hlið. Pakkið vel inn í álpappír (helst tvöfalt lag) og setjið í 180° heitann ofn í 10 mínútur. Takið út og vefjið inn í handklæði eða viskustykki og látið standa í aðrar 10-20 mínútur. Skerið í þunnar sneiðar þegar þið berið fram. Þessi aðferð gefur ykkur medium rare kjöt, þið hafið það lengur eða styttra í ofninum ef þið viljið það steikt öðruvísi.

Með þessu var ég með ofnbakaðar kartöflur og sætar kartöflur, salat (sem var eiginlega óþarfi....) og nokkurs konar sósu. Hana bjó ég til þannig að ég sauð niður marineringuna ásamt smá vatni og 1/2 nautateningi. Smakkaði hana bara til með vatni og krafti. Þetta er ekki sósa eins og við þekkjum með rjóma, sósujafnara, uppbökuð ömmusósa heldur eitthvað sem líkist gljáa (glaze), miklu bragðmeira og þarf mun minna af. Kjötið er líka svo bragðmikið og safaríkt að sósa hefði bara eyðilagt upplifunina :)
Með þessu dugir svo ekkert minna en gott rauðvín!